A.G. Visser
1. S-nou

2. Nat en sap

3. Toe die wreld nog jonk was

4. Die Ou Voortrekker

5. Prinses Lointaine (Prinses Van Verre)

6. Amakeia



S-nou
S-nou is n lekker s:
Alles wat n mens wil h,
alles wat jou hart begeer,
kry jy daarmee en nog meer.
Nooit kan jou die tyd verveel
as jy altyd s-nou speel.
s-nou, s ek aan my maat
toe ons saam loop langs die straat,
s, byvoorbeeld, elke iets
van n motor tot n fiets,
perdekar of ossewa,
ryperd wat sy ruiter dra
alles waarop mense ry,
kom onsigbaar hier verby,
net die mense wat n klug!
trek dan sit-sit deur die lug,
ooms te perd met lange baard
wip-wip luglangs doodbedaard;
snaaks sou wees die trem-wa daar,
twee verdiepings op mekaar;
maar die baie-sukkel trap
lyk my nog die grootste grap
as jy net die fietser sien
maar geen spoor van sy masjien!
S-nou, antwoord toe my maat,
jy hou op met onsin praat;
jy moet na die dokter gaan
met jou kop: daar skeel iets aan:
Sulke mal gedagtes kry
kom van mallemole ry!

(terug)


Nat en sap
Toe Noag strand teen Ararat,
Die Ark begin in puin raak,
Toe s hy: "Aarde, maar dis nat!
Mou kan 'n mens weer tuin maak!

Het ek nie met die Ark geswoeg,
Was ons ook in die pekel.
Aan water het ek nou genoeg...
'n Lewenslange hekel.

Kom, Sem en Gammie, maak nou gou
Vir Pa mooi reguit slootjies;
En Jaaf, my kind, kom plant jy nou
Vir Pa die wingerdlootjies."

Die kromhout groei, en Noag skink
Sy sap 'n bietjie later:
Daarin is sedert meer verdrink
As in die Vloed se water!


(terug)


Toe die wreld nog jonk was

In di dae was die reuse op die aarde...
die manne van naam. Gen. 6:4.

Kort anderkant Jerusalem
daar het gewoon Metusalem,
die man wat hul dit sal jy sien
vermenigvuldig het by tien!
Hy was gn vier jaar in die land
toe kry hy al sy eerste tand;
by tien jaar kruip hy oral rond,
n flinke knapie en gesond:
toe rol hy al, en val en woel
en staan hy op teen elke stoel.
Nog skaars was hy n jaar of elf
toe stap klein Lemmie al vanself.
So groei hy op tot sestig jaar;
die eerste wisseltand was daar;
en volgens landswet ry oom Kool
op ou Behmot na die skool,
sy vaders trots, sy moeders vreugd,
Met Step by Step en Trap der Jeugd
in Hoog-Galdeeus en Aramees,
want almal moes tweetalig wees.
t Was goed en wel, maar alte vaak
het di twee opgemix geraak.
Hy leer; en voor hy honderd was,
staan hy al eerste in sy klas!
Op honderd-sestig moes meneer
sy melkbaard al begin te skeer;
Tien jaar daarna al katkiseer
en Hellembroek die dubble leer;
nog tien jaar toe begin hy al
n mooi klein nooientje lastig val.
Verniet dat Vader loop en brom:
Kniehalter-span sal ek vir hom!
n Bog van honderd-tagtig jaar
praat al van trou so wrintie waar.
Maar styf sal hy sy rieme loop
hy dink glo trou is kmel koop!
Kind,s sy ma, daars baie tyd
waarvoor die grote haastigheid?
Maar wat, die snuiter was getroud
skaars honderd-ses-en-tagtig oud.
En soos dit in die huwelik gaan,
sy huisgesin groei stadigaan:
So elke dertig, veertig jaar
is weer n nuwe outjie daar.
So word met dat die eeue rol,
ook mettertyd sy koker vol
n pure man Metusalem,
die Raadslid vir Jerusalem!
Hy tem die woeste Dinosour
en skiet die wolhaar Brontosour;
en van sy vel maak hy n jassie
vir klein Mahrskallgasbassie.
Maar klein Kedorlaomertjie
en lief Kirjatjaromertjie,,
Die tweelingboetie en sy sussie,
kry elk n hippopotamussie.
Tiglatpileser, die parmant,
Wil niks h as n olifant;
maar Hammoerabie huil en s
hy wil n wit harnoster h.
En klein Metusalem verlang
Pa moet vir hom n walvis vang.
Habbakukkiena, bly tog stil!
Ag, Ma, hul vat my krokodil!
Maar Gog-Magog met bre bors
Eet soet sy leviatanwors.
Ja, glimlag moes die moeder wel
by di verteedrend kinderspel:
Hoedat dis om jou hart te steel
die kleinspan met hul diertjies speel!
So leef hy voort en doen sy plig
tot sewehonderd-sewentig,
Toe s hy: Kinders, nou gaan ek
my aan die boerdery onttrek.
Voor nog n honderd jaar verloop,
sal ek vir my n bril moet koop.
Die paar ou eeutjes wat ek nog
hier op die aarde lewe mog,
wil ek gaan rus van al my werk.
My dorpshuis staan vlak by die kerk;
die dokter en die predikant
is albei sommer byderhand.
Hou as ek weg van julle woon,
my kinders, julle paadjies skoon:
Pas op vir borgstaan en krediet,
vir Israel- en Ismaeliet.
Behou die grond, kaart en transport;
betaal kontant: die lewe is kort,
n droom en voor n mens gewaar,
dan is die ouderdom reeds daar.
My lewe is so skyn dit my
soos n gedagte snel verby!
My dogters, luister tog vir Pa:
Volg nie die nuwe modes na;
t Word alles korter liewe land!
die rok, die hare en verstand.
Dit dans, dit rook dis om te ween.
In hemelsnaam! Waar moet dit heen!
Ligsinnigheid wat my verstom
vanslewe was dit andersom.

En so verslyt Metusalem,
sy ou-dag op Jerusalem,
en drink en rook op sy gemak
sy koffie en sy pyp tabak.
So sit en peins hy menigmaal:
Die duisendtal sal ek nooit haal.
Ek het ook soveel knoue weg
in wilde-mens- en diergeveg,
die sware koue in die nat
vierhonderd jaar gelee gevat.
k Onthou nog goed die groot kapok
die sneeu tot aan die huis se nok.

Op nege-sewentig min een,
sy tydjie om, was hy daarheen;
en niemand wis of dag daaraan
n wreldrekord was geslaan.
Die feit is daar: Van toe tot nou
Hy het die langste aangehou!


(terug)


Die Ou Voortrekker
My kinders om my bed geskaar
Ek voel die lange tog is klaar,
Die laaste uitspan daar, ---
Dank Heer, dat U aan gindse kus
Die moe trekker gun sy rus,
Na opdraans lank en swaar.

Die ou familiebybel daar
Moet julle meer as goud bewaar;
Hy was deur al die swaar
My raad en troos in tyd van nood,
Nou in die ure van die dood
My vaste steunpilaar.

Daar aan die muur hang my geweer;
Bewaar hom goed. Hoe menig keer
By dreigende gevaar
Was net sy snelle, wisse lood
Ons eenge redding van die dood
Deur roofdier of barbaar!

Majoebaberg die ken sy knal;
Die grootwild het voor hom geval,
En leeus die stof gebyt!
Mag daar nooit iemand met my van,
Wat nie kan skiet --- geen weerbaar man, ---
Die lewe hulploos slyt.

Besonders wil en julle vra:
Hou vir gedagtnis my ou wa;
Wat het hy nie deurstaan?
Hy was ons huis as onweer dreig,
Ons vesting sterk in felle kryg
Met Silkats en Dingaan!

Hy kan getuig van moedermin:
Die Lewe het in hom begin;
Die kille Dood ken hy.
Wat n verhaal kon hy ontvou
Van mannemoed en vrouetrou
En eerste liefde bly!

Gee aan ou Poon, my laaste perd,
Genadebrood. Hy is dit werd.
Vir hom is daar geen geld!
Hoe dikwels het ons twee gedeel
My laaste bietjie mieliemeel
Daar buite op die veld!

My kinders bly die grond behou;
Onthou julle afkoms; wees getrou!
Laat vreemde sedes staan!
Al bars die swaarste onweerswolk
Oor ons, tog bly ons nog n volk
En sal ons voortbestaan.

Daars nog n ou Transvaalse vlag ---
Bewaar . . wie weet . . miskien . . een dag ---
Ek sal daar nie meer wees ---,
Maar mag ons eie vlag weer waai,
Vat my geweer en skiet en laai ---
En . . . Heer, ontvang my gees !

(terug)


Prinses Lointaine (Prinses Van Verre)
Was jy n rosebloesem
En ek die roos se geur,
Hoe heerlik deur die lewe
Steeds rondom jou te swewe.
Beswymend aan jou boesem,
Betower deur jou kleur.
Was jy n rosebloesem
En ek die roos se geur.

Was jy n lied se woorde
En ek die melodie.
Hoe sou die dag verheerlik
Jou skoonheid so begeerlik;
Die nag tril van akkoorde
En soetste harmonie.
Was jy n lied se woorde,
En ek die melodie.

Was jy die hoogste kranse,
En ek die sonnegloed.
Jou wange sou dan verwe
En op jou lippe sterwe
My eerste moreglanse
En laaste awend-groet;
Was jy die hoogste kranse
En ek die sonnegloed

Maar jy s Prinses van Verre
En ek... n troebadoer;
Al gloei ook my gesange
Van liefde en verlange,
- Die vuurvlieg vir die sterre -
Wat my ten hemel voer;
Jy bly Prinses van Verre
En ek... n troebadoer.


(terug)


Amakeia
In die skadu van die berge,
bos-beskut aan alle kant,
staan alleen die hartbeeshuisie
op die grens van Kafferland.

Saggies neurie Amakeia
op die wal van Kei-rivier,
tot hy slaap, die tere wiggie
van die blanke pionier:

"Stil maar, stil maar, stil Babani;
kyk hoe blink die awendster.
Niemand sal vir kindjie slaan nie -
stil maar, al is Mammie ver."

Amakeia had belowe
toe haar nonna sterwend was,
om die hulpelose kindjie
tot hy groot was, op te pas.

Liefd'ryk sorg sy vir die wit kind,
tot vir hom die lewenslig
straal uit aia Amakeia's
vrind'lik-troue swart gesig.

Onheilspellend sien sy tekens,
oorlog kom daar in die land:
Snel die inval, huis en hawe
uitgemoor en afgebrand.

Selfvergetend, doodveragtend,
met die wit kind op haar rug,
na die Amatola-berge
het sy ylings heen gevlug.

"Stil maar, stil maar, pikanienie;
oor die bergtop rys die maan.
Niemand sal vir ons hier sien nie;
mre sal ons huis toe gaan."

Ag, dat o van verspieders
ook haar skuilplaas moes ontdek!
"Spaar hom, hy's so klein nog," smeek sy
met die hande uitgestrek.

Woedend tier die wilde bende:
"Sterf of gee die wit kind hier!"
"Oor my lewelose liggaam ..."
antwoord Amakeia fier.

"My belofte aan my nonna -
beste wat daar ooit nog was -
waar hy gaan, moet Amakeia
saamgaan om hom op te pas."

"Is jul lewend nie te skei nie,
bly dan in die dood vereen -
kort proses met haar, Maxosas,
laat die blink asgaaie ren!"

In die Amatola-klowe
sing nog net die winterwind
deur die riete in die maanskyn:
"Tula - Tula - stil, my kind!"

(terug)